Vissen in de winter
Verschillende soorten vissen kunnen zonder probleem in uw tuinvijver overwinteren – mits hun habitat voldoet aan een paar basisvoorwaarden. Ontdek ook of u uw vijvervissen in de winter moet voeren, of dat ze in winterrust gaan.
© Ginkgo - Fotolia
Vissen zijn koudbloedige dieren. Dit betekent dat de omgevingstemperatuur hun lichaamstemperatuur bepaalt – en dus ook hun mate van activiteit Als het water kouder wordt, vertraagt de stofwisseling van de dieren. Ze verbruiken minder energie en kunnen overleven op hun vetreserves. Je zou kunnen zeggen dat vissen een soort winterrust houden of bijna in winterslaap gaan tot in het voorjaar het water opwarmt en de voedselvoorraden weer toenemen.
Vijvervissen voeren

Niettemin blijft het belangrijk om ervoor te zorgen dat uw vissen voldoende reserves hebben om ze in leven te houden. Daarom moet u uw vissen extra te eten geven in het vroege najaar. Er is speciaal overgangsvoer verkrijgbaar voor als de dagen kouder worden. Dit bereidt de vissen goed voor op de winter. Want dit voer is niet alleen goed verteerbaar dankzij een hoog gehalte aan vezels, maar maakt de vissen ook sterker.

Vijververwarming
Als de wintertemperaturen flink gaan dalen, kunnen ondiepe vijvers helemaal bevriezen. Dit is levensbedreigend voor de vissen. Als uw vijver niet zo diep is dat ten minste een paar delen onbevroren blijven, zijn er twee opties. Ten eerste kunt u uw vissen gedurende de winter naar binnen halen door ze bijvoorbeeld in een aquarium te plaatsen. Ten tweede kunt u kiezen voor een ‘vijververwarmer’. Sommige vijverbezitters geven daar de voorkeur aan. Maar u moet er dan wel rekening mee houden dat zulke verwarmers veel stroom verbruiken.

Voor kleinere vijvers worden soms ook elektrische doorstroomverwarmers gebruikt, omdat die gemakkelijk achteraf te installeren zijn. Eigenlijk doen ze niets anders dan de vijver vorstvrij houden. Hiervoor is het normaal gesproken voldoende om de temperatuur in te stellen op ongeveer 4 tot 6°C – de temperatuur waarbij vissen de winter overleven in het wild. Informeer bij een specialist om de beste vijververwarmer voor uw vijver te vinden.
Waterwaarden in de gaten houden
Om uw vissen veilig in winterrust te laten gaan moet u de waterwaarden in de herfst goed in de gaten houden. U kunt controleren of de waarden goed zijn met behulp van teststrips. Deze meten de pH-waarde, de carbonaat- en totale hardheid, het nitriet- en nitraatgehalte en het chloorgehalte van het vijverwater. Zo kunt u indien nodig actie ondernemen ruim voordat een laag ijs de vijver bedekt.
IJsvrijhouders voor gasuitwisseling
Het is belangrijk voor uw vissen dat de gasuitwisseling tussen het water en de lucht ook in de winter doorgaat, zodat bijvoorbeeld vergistingsgassen kunnen ontsnappen. Als het oppervlak van de vijver is bedekt met een dikke laag ijs, kan deze uitwisseling zeer moeilijk plaatsvinden.

Ervaren vijverbezitters lossen dit probleem op met een ‘ijsvrijhouder’. Dit is gewoonlijk een ring van piepschuim met een doorsnede van ongeveer 60 cm en meerdere kamers die met zand of water gevuld zijn om het geheel te verzwaren. Het is de bedoeling dat de ijsvrijhouder slechts een paar centimeter boven het wateroppervlak uitsteekt. Het geheel wordt beschermd door een deksel.
Warm water als noodmaatregel
Laat uw vijver met rust! Mocht het wateroppervlak toch dichtvriezen, pak dan geen hamer en beitel om een gat in het ijs te hakken. De drukgolven die daarbij ontstaan, kunnen uw vissen verstoren en zelfs hun gezondheid schaden. Giet in plaats daarvan voorzichtig een pan met heet water op de rand van de vijver om een klein gedeelte ijsvrij te maken – en gasuitwisseling mogelijk te maken. Om het gat open te houden kunt u de luchtsteen van de luchtpomp erin hangen.
LBLAUTHOR: Tetra GmbH
LBLCREATEDAT: 06.01.2017
LBLSOURCE: Gartenteiche (Tuinvijvers). Katrin & Frank Hecker. Gräfe und Unzer Verlag, 2013