De meest voorkomende visziekten
U maakt zich zorgen: gedragen uw vissen zich vreemd of zien ze er anders uit? We geven u een overzicht van de belangrijkste visziekten en wat u ertegen kunt doen.U maakt zich zorgen: gedragen uw vissen zich vreemd of zien ze er anders uit? We geven u een overzicht van de belangrijkste visziekten en wat u ertegen kunt doen.
Parasieten op de slijmhuid en kieuwen
Symptomen: Soms zijn de slijmhuid en kieuwen van uw aquariumvissen aangetast door parasieten zonder dat het goed te zien is. Dat komt doordat kleine infecties meestal zonder symptomen verlopen en mogelijke ziekteverwekkers veelal microscopisch klein zijn. De symptomen zijn helaas meestal vrij algemeen en worden pas zichtbaar in ernstige gevallen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een doffe slijmhuid, schuren tegen voorwerpen in het aquarium en een zware, onnatuurlijke ademhaling.

Oorzaak: Tot de bekendste van deze parasieten op de slijmhuid en kieuwen behoren onder meer de eencelligen zoals Costia, Trichodina, Chilodonella en de hieronder beschreven Ichthyophthirius en Oodinium. Tot de meercelligen behoren de huid- en kieuwwormen van het geslacht Gyrodactylus en Dactylogyrus.

Behandeling: In de dierenspeciaalzaak zijn geschikte geneesmiddelen verkrijgbaar. En vergeet niet dat goed verzorgde vissen een gezond immuunsysteem hebben en dus vaak zelf ziekteverwekkers buiten de deur kunnen houden.
Witte stip
Symptomen: Uw vissen hebben witte stippen ter grootte van een speldenknop op hun huid en vinnen. Ook kan de slijmhuid op sommige plekken loslaten. Ze schuren tegen voorwerpen aan en ademen zwaar. Trouwens ontwikkelen de witte stippen zich pas in de loop van de infectie. Denk dus al bij de eerste algemene verschijnselen aan ‘Ichthyo’ (witte stip) en begin zo snel mogelijk met de behandeling.

Oorzaak: De symptomen worden veroorzaakt door een eencellige huidparasiet met de naam Ichthyophthirius. Deze parasiet komt meestal binnen via nieuwe vissen. ‘Ichthyo’ maakt geen uitzonderingen en tast vrijwel alle vissen aan. Het kan ook snel om zich heen grijpen. 

Behandeling: Ververs onmiddellijk een deel van het water en koop een geschikt geneesmiddel in de vakhandel om de infectie meteen te behandelen. Volg altijd de aanwijzingen voor gebruik en behandeling op het product. In de meeste gevallen zijn er meerdere behandelcycli achter elkaar noodzakelijk.
Vinrot en bekrot
Symptomen: De vinnen van zieke vissen zien er gerafeld uit en de vinranden zijn soms witachtig. Veel vissen hebben ook open wonden, vooral aan de vinbasis. De slijmhuid en de ogen kunnen er troebel uitzien. Bij bekrot is vaak een wittige, watachtige laag en weefselschade aan de mond te zien.

Oorzaak: Deze infecties worden veroorzaakt door bacteriën. Vaak is dit echter een teken dat er iets anders mis is, omdat de bacteriën zich voornamelijk richten op vissen die een verzwakt immuunsysteem hebben, door parasieten zijn aangetast, in slechte omstandigheden worden gehouden of gestrest zijn.

Behandeling: Naast het gebruik van een geschikt geneesmiddel is het ook essentieel om maatregelen te nemen om de leefomgeving en de conditie van uw vissen te verbeteren en stress te verminderen. Daartoe behoren onder meer een gedeeltelijke waterverversing, bodemreiniging, algemene verbetering van de waterkwaliteit, conditieverbeterende voeding en controle van het visbestand (geen overbezetting, soorten die goed samengaan). In de vakhandel zijn er werkzame geneesmiddelen verkrijgbaar die volgens de bijsluiter gebruikt moeten worden. Gebruik nooit antibiotica, tenzij voorgeschreven door een dierenarts.
Schimmelinfecties
Symptomen: Op de huid en vinnen verschijnen watachtige plekken, vaak rond wondranden of bij ontstoken gebieden.

Oorzaak: Schimmelinfecties worden veroorzaakt door schimmelsporen, bijv. van het geslacht Saprolegnia, die altijd in het water aanwezig zijn. Ze tasten vooral vissen met een verzwakt immuunsysteem of beschadigde slijmhuid aan.

Behandeling: Schimmelinfecties zijn te behandelen met geschikte geneesmiddelen uit de vakhandel. Maar onthoud altijd dat het hier om secundaire infecties gaat en dat de hoofdoorzaak gevonden en behandeld moet worden. Dit betekent dat u de leefomstandigheden, bijv. de waterkwaliteit, moet verbeteren en er rekening mee moet houden dat uw vissen ook last kunnen hebben van een parasitaire of bacteriële infectie. 
Ook moet u uw visbestand controleren: controleer of uw vissen met elkaar overweg kunnen en of ze goed reageren op maatregelen om hun conditie te verbeteren (bijv. door ander voer te geven). Tegelijkertijd moet u ook de oorzaak van het probleem achterhalen. Zijn de waterwaarden goed? Is de temperatuur geschikt voor de vissoort? Heeft de vis zich verwond?
Vistuberculose
Symptomen: De vissen hebben een ingevallen of opgezwollen buik. Ze kunnen uitpuilende ogen krijgen en een deel van hun vinnen kan korter of gerafeld zijn. Ze zien er bleek uit of hun huid is ontstoken. De vinnen staan in veel gevallen omhoog of vallen uit. De vissen zien er lusteloos uit en zonderen zich af. Opgelet: In het beginstadium van de ziekte kunnen uw vissen er nog topfit uitzien, aangezien de ziekteverwekkers zich eerst in de inwendige organen verspreiden.

Oorzaak: Vistuberculose wordt veroorzaakt door bacteriën van het geslacht Mycobacterium. Deze bacteriën zijn van nature aanwezig in het aquarium en tasten vooral vissen met een verzwakt immuunsysteem en gestreste of oudere vissen aan. Vistuberculose kan langzaam of zeer snel verlopen of zelfs latent aanwezig zijn, maar is altijd besmettelijk.

Behandeling: Fitte en goed verzorgde vissen worden normaal gesproken niet ziek. Vistuberculose zelf is niet te behandelen met een geneesmiddel, maar u kunt het wel tot stilstand brengen. Een verbetering van de leefomstandigheden is cruciaal. Geef uw vissen de waterwaarden die ze nodig hebben, ververs regelmatig een deel van het water en geef ze alleen kwaliteitsvoer van een goed merk. Controleer bijvoorbeeld de bezettingsgraad. Houd er rekening mee dat mycobacteriën in zeer zeldzame gevallen open wonden bij mensen kunnen infecteren, waardoor er op die plek een ongevaarlijke huidverandering ontstaat, die overigens goed te behandelen is. Draag bij een wond aan uw hand om hygiënische redenen dus altijd geschikte handschoenen als u uw handen in het aquarium steekt.
Gatenziekte
Symptomen: Er ontstaan kleine gaatjes, vooral op de kop van de vis, die later steeds groter worden. Vaak is er ook een witachtige laag te zien die aan puistjes doet denken. De vissen zien er ‘aangevreten’ uit.

Oorzaak: De precieze oorzaak van gatenziekte is niet helemaal duidelijk, maar men denkt dat de ziekte mede veroorzaakt wordt door een groep van eencellige darmparasieten, bijv. Hexamita. Bacteriën en mogelijk een gebrek aan mineralen of voedingsstoffen. Verkeerde waterwaarden of voeding spelen ook een belangrijke rol bij het ontstaan van de ziekte.

Behandeling: Aangetaste vissen moeten zo afwisselend en voedingsstofrijk mogelijk voer krijgen (gebruik alleen kwaliteitsvoer van een goed merk). Zorg voor een stressvrije leefomgeving en ideale waterwaarden voor uw vissen. Vooral bij cichliden ligt de oorzaak van de ziekte vaak in sociale stress door het niet goed samengaan met andere vissoorten. De eencellige darmparasieten kunnen worden behandeld met geschikte geneesmiddelen uit de dierenwinkel.
Fluweelziekte
Symptomen: Getroffen vissen zien eruit alsof ze met een laagje goudstof of poedersuiker zijn bestrooid. De grijsgele fluweelachtige laag verschijnt eerst op de vinnen en kieuwen, om zich later over het hele lijf te verspreiden. De vissen scheiden meer slijm af, ademen zwaar, schuren tegen voorwerpen aan en knijpen hun vinnen samen. Voedsel wordt vaak geweigerd.

Oorzaak: Deze ziekte wordt veroorzaakt door dinoflagellaten van het voormalige geslacht Oodinium (tegenwoordig Piscinoodinium genoemd), die door nieuwe vissen in het aquarium worden gebracht.

Behandeling: In de vakhandel zijn er werkzame geneesmiddelen verkrijgbaar die volgens de bijsluiter gebruikt moeten worden, vooral ten aanzien van de duur van de behandeling.
Ammoniak- of nitrietvergiftiging
Symptomen: De vissen hebben duidelijk moeite met ademhalen en happen soms ook naar lucht aan het wateroppervlak. Ze zien er vaak lusteloos uit of zwemmen koortsachtig rond. De dieren zijn bleek en schrikachtig.

Oorzaak: Klachten bij vissen worden niet altijd veroorzaakt door ziekteverwekkers of parasieten. Soms zijn het verschijnselen van vergiftiging door te grote hoeveelheden ammoniak of nitriet in het water.

Behandeling: Kijk allereerst altijd goed naar de leefomstandigheden: Zitten er te veel vissen in het aquarium? Is het aquarium vooraf goed biologisch ‘gerijpt’? Hebben de vissen te veel voer gekregen? Zijn er dode vissen onopgemerkt gebleven? Zijn er onlangs geneesmiddelen gebruikt die het biologische filter hebben aangetast? 
Controleer de ammoniak- en nitrietwaarden in het aquarium. Ververs onmiddellijk een deel van het water als de waarden te hoog zijn. Hoge ammoniak- en nitrietwaarden zijn altijd een teken van verstoorde of onvoldoende biologische filtering. Bedenk ook dat u het filter op de juiste manier moet reinigen om de essentiële filterbacteriën niet te beschadigen. Bacteriestarters zijn aan te bevelen, zowel in dit geval als tijdens het ‘rijpen’ van een nieuw aquarium.
LBLAUTHOR: Tetra GmbH
LBLCREATEDAT: 05.04.2017